O tym, czego można spodziewać się w nadchodzącym sezonie, przypomina prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Iwona Paradowska-Stankiewicz, konsultant krajowy w dziedzinie epidemiologii.
– Ostatni sezon infekcyjny był dość intensywny, jeśli chodzi o zachorowania dotyczące grypy. Zresztą w tym czasie jak zawsze jest ona najistotniejszym problemem zdrowotnym. Na drugim miejscu uplasowały się zakażenia RSV, które w dużej mierze dotyczyły dzieci do drugiego roku życia, ale nie możemy także zapominać, że duże obciążenie związane jest z osobami powyżej 65. roku życia. Jeśli chodzi o COVID-19, to w poprzednim sezonie sytuacja była umiarkowana, chociaż to nie oznacza, że nie obserwowaliśmy skoku zachorowań – mówi w rozmowie z agencją Newseria prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Iwona Paradowska-Stankiewicz, konsultant krajowy w dziedzinie epidemiologii.
Dane dotyczące poprzedniego sezonu pokazują, że największa fala zachorowań na grypę przypadła na przełom stycznia i lutego 2026 roku. W przypadku RSV szczyt zachorowań odnotowano w marcu. Sam sezon grypowy zaczyna się jednak znacznie wcześniej – dlatego wrzesień i początek jesieni to czas, kiedy warto pomyśleć o profilaktyce.
Grypa – więcej chętnych, ale nadal za mało
Zainteresowanie szczepieniami przeciw grypie rośnie. W sezonie 2025/2026 w Polsce zaszczepiło się około 2,3 mln osób, podczas gdy rok wcześniej było to około 1,8 mln.
To wyraźny wzrost, jednak zdaniem ekspertów nadal daleko nam do poziomu, który można uznać za satysfakcjonujący, szczególnie w grupie seniorów.
– W odniesieniu do szczepień w ostatnim okresie obserwujemy dosyć pozytywną sytuację, czyli zwiększenie zainteresowania szczepieniami. Myślę o tych, które nie są realizowane w ramach kalendarza szczepień, tylko dotyczą osób dorosłych, w tym starszych. Te statystyki były bardzo dobre, ponieważ w poprzednim sezonie w porównaniu z jeszcze poprzednim o 28 proc. osób więcej skorzystało ze szczepień przeciw grypie. Oczywiście nie jest to jeszcze liczba zadowalająca, ponieważ to dało odsetek 6,2 proc. w skali populacji, w przypadku osób starszych było to 16 proc. z haczykiem – wyjaśnia konsultant krajowy w dziedzinie epidemiologii. – Oczekiwania i udowodnione naukowo informacje mówią o tym, że w przypadku osób starszych stan zaszczepienia powinien się kształtować na poziomie 75 proc., a więc mamy jeszcze dużo do zrobienia – dodaje.
RSV i półpasiec – tu też widać zmianę
W ostatnich latach zwiększyło się również zainteresowanie szczepieniami przeciw RSV. Szczególnie istotne jest to w przypadku osób starszych, dla których zakażenie może wiązać się z poważniejszym przebiegiem.
– W odniesieniu do RSV sytuacja jest również bardzo korzystna. Było duże zainteresowanie tymi szczepieniami, zwłaszcza wśród osób starszych. Jak pamiętamy, zostały one wprowadzone z refundacją dopiero w zeszłym roku, więc w tym sezonie spodziewamy się również dużego zainteresowania – podkreśla dr hab. n. med. i n. o zdr. Iwona Paradowska-Stankiewicz.
Rośnie również liczba osób szczepiących się przeciw półpaścowi. Po rozszerzeniu refundacji w 2025 roku wykonano ponad 177 tys. takich szczepień, podczas gdy rok wcześniej było ich niespełna 15 tys.
– W przypadku półpaśca również jest większe zainteresowanie. Jeśli chodzi o pneumokoki, to tutaj pewnie czas pokaże, ale na pewno stan zaszczepienia powinien się poprawić, czyli zwiększy się zainteresowanie tymi szczepionkami wśród osób starszych – zaznacza konsultant krajowy w dziedzinie epidemiologii.
Szczepienie coraz bliżej domu
Jedną z istotnych zmian jest łatwiejszy dostęp do szczepień dla dorosłych. Można z nich korzystać nie tylko w przychodniach, ale również w aptekach posiadających umowę z NFZ. Aktualnie zakres szczepień dostępnych w aptekach został rozszerzony – osoby dorosłe mogą tam korzystać m.in. ze szczepień przeciw grypie, RSV, pneumokokom, półpaścowi i COVID-19. Od lutego 2026 roku katalog obejmuje także kolejne szczepienia, m.in. przeciw ospie wietrznej, meningokokom czy durowi brzusznemu.
– Kiedyś pacjent musiał pójść do lekarza, dostać receptę, wrócić do apteki, wykupić szczepionkę, po czym znowu wrócić do lekarza lub pielęgniarki, żeby się zaszczepić, czyli mieliśmy trzy kroki. W tej chwili pacjent ma wszystko w jednym kroku, czyli przychodzi do apteki i ma w tym samym miejscu kwalifikację, wystawioną receptę ze zniżką i podanie szczepionki z całą przysługującą refundacją, więc prościej już się po prostu nie da – wyjaśnia dr n. med. i n. o zdr. Marek Tomków, prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej.
Według aktualnych informacji NFZ szczepienia w aptekach mogą być bezpłatne, częściowo refundowane albo pełnopłatne – zależy to od rodzaju szczepionki i uprawnień pacjenta.
Nie tylko sama infekcja
Eksperci zwracają uwagę, że szczepienie nie zawsze oznacza całkowite uniknięcie zakażenia. Jego znaczenie może polegać również na zmniejszeniu ryzyka ciężkiego przebiegu choroby, hospitalizacji czy powikłań.
– Szczepienia są podstawą profilaktyki. To jest najbardziej kosztoefektywna i efektywna w sensie indywidualnym metoda profilaktyczna w całej medycynie. Mają one wartość nie tylko w sensie ochrony przed infekcją, ponieważ czasami nie chronią, ale chronią przed hospitalizacją, ciężkim przebiegiem. Czasami, jak ostatnio wiemy, również przed innymi konsekwencjami, nawet niezwiązanymi z samą infekcją, dlatego szczepienia powinniśmy promować u wszystkich, którzy są narażeni na ciężki przebieg choroby – uważa prof. dr hab. n. med. Krzysztof Tomasiewicz, prezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych, kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.
Wiele szczepień można również podać podczas jednej wizyty, choć ostateczna decyzja zależy od rodzaju preparatów i zasad ich łączenia.
– Pewne zasady łączenia oczywiście obowiązują, natomiast szczepienia, które są dostępne w tej chwili, mogą być stosowane jednego dnia. Podawane są oczywiście w różne miejsca, chyba że jest to szczepionka skojarzona, czyli preparaty, które zawierają różne szczepionki – zaznacza prezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych.
Warto zapytać, zamiast szukać odpowiedzi w internecie
Przed szczepieniem warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą i sprawdzić, jakie szczepienia są odpowiednie dla danej osoby. Eksperci zwracają uwagę również na problem dezinformacji.
– Najważniejsze jest to, żeby porozmawiać z pacjentem, żeby nie sięgnął do internetu i nie spotkał się z fake newsami – podkreśla dr n. med. Justyna Tymińska z Wydziału Medycznego Uczelni Łazarskiego, członek zarządu Oddziału Mazowieckiego Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej.
Przed nami kolejny sezon jesienno-zimowy. W przypadku grypy szczepienie można wykonać przez cały sezon, ale najlepiej zrobić to przed okresem zwiększonej zachorowalności. W Polsce większa liczba zachorowań pojawia się zwykle od jesieni, a szczyt przypada najczęściej na okres od stycznia do marca.
Dla mieszkańców powiatu oznacza to przede wszystkim jedno: nie warto czekać do momentu, gdy przychodnie i apteki wypełnią się osobami z infekcjami. Początek sezonu to dobry czas, by sprawdzić swój status szczepień i zapytać specjalistę o dostępne możliwości profilaktyki.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.